خانه استراتژی

اخبار اکوسیستم کسب و کار ایران


(زمان خواندن: 4 - 7 دقیقه)
Most Hit

تا ۳۰ سال آینده: از هر ۳ ایرانی یک نفر سالمند خواهد بود (پیش بینی بحران کهنسالی)

 بحران کهن سالی

مدیرکل بهزیستی البرز گفت: هزار و ۲۹۷ سالمند استان از خدمات مراکز روزانه و شبانه روزی بهزیستی بهره‌مند هستند.

اسدالله حیدری در گفتگو با ایسنا با اشاره به شعارامسال روز جهانی سالمند با عنوان «فرصت‌های برابر برای همه سنین» اظهار کرد: طی ۳۰ سال آینده بیش از ۳۰ درصد جمعیت ایران را افراد بالای ۶۰ سال تشکیل خواهند داد و این به آن معناست که از هر سه نفر یک نفر سالمند خواهد بود.

وی ادامه داد: بر این اساس برای اینکه این مساله به چالش تبدیل نشود باید برنامه‌ریزی داشته باشیم، چون همین حالا هم وضعیت سالمندی در کشور خوب نیست.

وی با اشاره به جوان بودن جمعیت البرز توضیح داد: در حال حاضر ۱۰ درصد جمعیت جامعه را سالمندان تشکیل می‌دهند، ولی این آمار در البرز ۵.۶ درصد است و بر این اساس می‌توان گفت البرز جزو استان‌های جوان است.

وی تصریح کرد: در حال حاضر بیش از سه هزار و ۵۰۰ سالمند تحت پوشش بهزیستی هستند و هزار و ۲۹۷ نفر از آن‌ها از خدمات مراکز روزانه و شبانه روزی این نهاد برخوردارند.

این مسئول توضیح داد: دوران سالمندی دوران بیکاری و خانه نشینی نیست، چون بسیاری از افراد موفق دنیا در همین دوران کار‌های بزرگی انجام داده اند.

مدیرکل بهزیستی البرز ادامه داد: نباید اجازه دهیم فرصت سالمندی در جامعه به تهدید تبدیل شود و باید از همین حالا برای سالمندان آینده کشور برنامه ریزی صورت دهیم.

حیدری خاطرنشان کرد: بالا رفتن امید به زندگی در جامعه یکی از فاکتور‌های کشور‌های توسعه یافته است که این امر در کشور ما برای مردان ۷۸ سال و برای زنان ۸۰ سال است.

 

پیش‌بینی‌های جهانی از بحران بازنشستگی تا ۳۰ سال آینده در بسیاری از کشورهای جهان حکایت از آن دارد که می‌تواند خسارتی معادل ۴۰۰ هزار میلیارد دلار به دنبال داشته باشد. البته این موضوعی است که گریبان کشور ما را نیز خواهد گرفت، به طوری که گفته می‌شود تا سال ۲۰۵۰، ۲۰ درصد جمعیت ایران را سالمندان تشکیل خواهند داد.

 بحران کهن سالی

این روند نشان‌دهنده حرکت جمعیت کشور به سمت پیری است. چندی پیش علیرضا زاهدیان، معاون مرکز آمار کشور با بیان اینکه هر‌چه میانگین سنی جمعیت از ۳۰ سال بالاتر رود به معنای حرکت جمعیت کشور به سمت پیری است، گفت: «‌کشور ما در آستانه پیری قرار دارد. بنابر آمار منتشرشده از سوی مرکز آمار در حال حاضر میزان جمعیت زیر ۳۰ سال و جمعیت بالای ۳۰‌سال تقریبا مساوی است.

این آمار به این معناست که در صورت تغییر نکردن سیاست‌های زاد و ولد و ازدواج جمعیت کشور به سمت پیری خواهد رفت. البته میانگین سنی جمعیت ایران در سال ۹۵ معادل ۳۱,۱ سال اعلام شده است که در مقایسه با سال ۱۳۹۰، ۱.۳ سال افزایش داشته است. این رقم نشان می‌دهد جمعیت کشور حرکت به سمت پیری را شروع کرده است. باید به این نکته توجه داشت که در حال حاضر ۶۰ درصد جمعیت کشور در سن اشتغال به سر می‌برند اما با گذشت سال‌ها و ورود آنها به دوره بازنشستگی هرم سنی کشور تغییر خواهد کرد و جمعیت پیر و میانسال جایگزین جمعیت جوان و فعال خواهد شد.

به همین دلیل است که کارشناسان معتقدند در ‌سال‌های آینده تعداد افراد متقاضی از تعداد افراد تولیدکننده پیشی می‌گیرد. در واقع می‌توان گفت متولدین دهه شصت شمسی که همین حالا با مشکلات بیکاری و ازدواج دست‌به گریبانند، ۳۰ سال بعد با بازنشستگی دست و پنجه نرم خواهند کرد. چرا‌که همین حالا معضل بیکاری در کشور باعث گریز از ازدواج و در نهایت کاهش نرخ باروری شده است و نمی‌تواند از بخشی از جامعه که زیر بار تشکیل خانواده رفته‌اند، انتظار داشت با به دنیا آوردن فرزندان بیشتر جور هم‌نسلان دیگر خود را بکشند. بنابراین با ادامه وضعیت اقتصادی کشور سیاست‌‌های فعلی به طور حتم با کاهش نیروی انسانی در سال‌های بعد مواجه خواهد بود.

محمد سیدمیرزایی، جمعیت‌شناس و استاد دانشگاه تهران با اشاره به روند مشکلاتی که در جامعه امروز وجود دارد در گفت‌وگو با «فرهیختگان» می‌گوید: «افق بحران سالمندی در آینده از همین حالا قابل رویت است. چرا که همین حالا هم نتوانسته‌ایم مشکلات و مسائل جوانان امروز را که سالمندان آینده را تشکیل می‌دهند، رفع کنیم.»

سیدمیرزایی با اشاره به اینکه اهمیت مسائل مربوط به سالمندان به مراتب بیشتر و پیچیده‌تر از مسائل امروز خواهد بود، می‌افزاید: «در آینده سطح زندگی و طبقات اجتماعی بالا می‌رود، در این میان تورم نیز ثابت نخواهد ماند. بنابراین اگر بنا باشد در ۳۰ سال آینده شرایطی را فراهم کنیم که سالمند بتواند با آسایش زندگی کند و در ۶۰ تا ۶۵ سالگی مجبور به دستفروشی و مسافرکشی نشود، لازم است همین امروز سیاستگذاری عملی و موثر صورت بگیرد.»

به گفته وی سیاستگذاری عملی و موثر زمانی اتفاق خواهد افتاد که اقتصاد از حالت بن‌بست و بحرانی خارج شود و نیروی انسانی تولیدکننده که از محل تولید او هزینه سالمندان می‌شود، صاحب شغل شود. بنابراین می‌توانیم دست کم از تجربه کشورهای مختلف در این‌باره استفاده کنیم.

این استاد دانشگاه می‌افزاید: «اگر امروز موفق شویم به طور نسبی مشکلات جوانان حاضر در صحنه و آماده اشتغال را حل کنیم، گام بعدی برنامه‌ریزی و سیاستگذاری برای سالمندان آینده کشور خواهد بود.»

بحران کهنسالی

سیدمیرزایی با اشاره به این موضوع که اگر ۲۰ سال آینده را زمان سالمند شدن جامعه در نظر بگیریم، می‌گوید: «اصولا در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های اقتصادی زمان حرف اول را می‌زند و طوری باید عمل کرد که طی دوره دو دهه اقتصاد به بار بنشیند و نیازهای جامعه را برآورده کند.»

استاد دانشگاه تهران می‌افزاید: «همین حالا اگر فردی بازنشسته شود، اول گرفتاری‌های اوست؛ ‌چرا که سالمند متضمن و متکفل مخارج پیش‌بینی شده و پیش‌بینی نشده است. گذران معاش زندگی خود و فرزندان، عروس، داماد و نوه‌ها برای او وجود دارد. همین حالا در مراکز آموزشی مثل دانشگاه‌ها افرادی هستند که در سنین بالا حتی در سنین ۷۰ تا ۸۰ سالگی اصرار به ادامه فعالیت دارند.»

به گفته سیدمیرزایی این فعالیت چند بعد دارد که یکی از آنها بعد روانی و معنوی شخص است، اما مهم‌ترین جنبه آن تامین نیازهای خود شخص است. بنابراین این دسته مسائل بسیار جدی است، چراکه پیچیدگی‌های خود را دارد و ابعاد فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، روانی و عاطفی را دربرمی‌گیرد. شاید بتوان گفت که همین حالا هم برای تصمیم‌گیری در این زمینه دیر است.

در این میان وی به کاهش نیروی انسانی فعال در آینده اشاره می‌کند و می‌افزاید:‌ «بازسازی ساختاری جمعیت باید در کشور مورد توجه قرار گیرد. همان طور که ما برای سالمندان برنامه‌ریزی می‌کنیم باید برای برای بازسازی ساختاری جمعیت هم فکر کنیم. به این معنی که سیاست‌های مربوط به ازدواج، باروری و نظایر اینها باید مورد بازنگری قرار گیرد.»

همین حالا که تعداد جمعیت سالمندان به حد بحران نرسیده است، سازمان‌های بیمه‌گر از پرداخت حقوق آنها عاجزند، بنابراین نباید فراموش کرد که ادامه همین روند با افزایش جمعیت سالمندان، کشور را وارد فاز جدیدی از بحران می‌کند و نهادهای متولی از همین حالا باید به فکر باشند.

 

منابع:

عصر ایران

ایسنا

خبرگزاری آنا

Back to top